Rynek pożyczek pozabankowych rozwija się nieprzerwanie od 2010 roku, kiedy to jego wartość określano na 2 mld zł. Na koniec 2017 roku jest to już trzykrotnie więcej, bo aż 6,5 mld zł. W latach 2008-2012 średnioroczny przyrost sprzedaży nie przekraczał 100 mln zł.

Przełom przyniósł 2013 rok, gdy pełną efektywność osiągnęły debiutujące rok wcześniej największe firmy internetowe. Przyrost sprzedaży nowych pożyczek wyniósł wtedy900 mln zł, za co odpowiedzialna była głównie masywna kampania reklamowa, efekt świeżości nowej propozycji na rynku finansowym oraz ograniczenie podaży kredytów po stronie banków, w związku z realizacją restrykcyjnej rekomendacji T do II kw. 2013 r.

Rok 2014 charakteryzował się dalszym dynamicznym wzrostem sprzedaży, która osiągnęła na koniec roku 4,1 mld zł, z czego połowę realizowano za pośrednictwem Internetu. W 2015 roku sprzedaż osiągnęła 5,1 mld zł, a w 2016 roku wartość rynku przekroczyła 6,2 mld zł, z tego 2,9 mld zł to sprzedaż kredytów udzielonych wyłącznie przez Internet. Z usług firm pożyczkowych działających w kanale online skorzystało ok. 1,82 mln osób, z tego co trzeci złożył aplikację za pośrednictwem smartfona.

Obecnie głównie obserwowane trendy to wejście firm pożyczkowych do kanałów e-commerce, wzrost wartości średniej pożyczki przy jednoczesnej stabilizacji wskaźnika NPL. Odsetek pożyczek straconych (DPD=180) w 2016 roku wyniósł 17%, ale jest to głównie związane z wejściem na rynek wielu nowych firm, które dopiero kalibrują model sprzedaży. Jakość portfela najlepszych firm pożyczkowych jest porównywalny do portfela bankowego.

2016 rokiem zmian regulacyjnych

W marcu 2016 roku w życie weszły nowe regulacje w zakresie kredytu konsumenckiego. Ograniczono maksymalne koszty pozaodsetkowe oraz wprowadzono szereg wymogów organizacyjno-prawnych. Wśród zmian znalazła się m.in. definicja instytucji pożyczkowej, czyli firmy udzielającej pozabankowego kredytu konsumenckiego. Dodatkowo najwięksi pozabankowi kredytodawcy zostali zobligowani do opłacania podatku bankowego. Praktycznie równocześnie wprowadzono nowe uprawnienia UOKiK-u, a także utworzono nową instytucję (w oparciu o Rzecznika Ubezpieczonych) – Rzecznika Finansowego. W tym samym roku uruchomiono także program 500+, który miał wpływ na zmniejszenie popytu na niektóre produkty kredytowe. W trzy miesiące po wprowadzeniu zmian w ustawie o kredycie konsumenckim swojej działalności zaprzestało ok. 20 firm pożyczkowych.

Regulacje rynku pozabankowego kredytu konsumenckiego z lat 2015-2017 miały charakter wielowymiarowy – na mocy ustawy o kredycie hipotecznym zmieniono m.in. zasady dotyczące ekspozycji reklam kredytu konsumenckiego, utworzono obowiązek uzyskania wpisu do publicznego rejestru instytucji pożyczkowych przy KNF, a także ograniczono możliwość udzielania kredytów hipotecznych tylko do banków i SKOK-ów.

Tym samym ostatnie dwa lata należy uznać za okres wzmożonej regulacji, która przy większości zapisów była długo oczekiwana i popierana przez rynek. Dojrzałość prawna i działania samych firm pożyczkowych procentują – tezę tę potwierdzają wyniki badania reputacji podmiotów sektora finansowego realizowanego przez Kantar TNS. Instytucje pożyczkowe w ciągu roku powiększyły zaufanie aż o 54% - ufa im już 17% badanych. Mimo statystycznego efektu niskiej bazy to jednak bezsprzecznie imponujący wzrost.

Instytucje pożyczkowe są częścią sektora Fintech

Branża Fintech to jeden z najdynamiczniej rozwijających się sektorów w gospodarce, nie tylko światowej, ale także polskiej. Należą do nich wszystkie firmy, które wykorzystują potencjał technologiczny w sektorze finansowym. Innowacje w tej dziedzinie to nie tylko szybkie płatności, blockchain czy metody weryfikacji i badania zdolności kredytowej, ale także nowe rozwiązania w zakresie dostępu do kredytu. Instytucje pożyczkowe osiągnęły już 25% udział w sprzedaży kredytów konsumenckich do kwoty 4 tys. zł. W dużej mierze jest to zasługa procesu technologicznego, który umożliwia bardzo szybką weryfikację klienta, a następnie przesłanie mu środków na konto.

Współczesne firmy pożyczkowe korzystają z najnowocześniejszych technologii IT i często wdrażają je szybciej niż banki. Potwierdzają to wyniki najważniejszych rankingów – w zestawieniu KPMG International i H2 Ventures pt. „2017 Fintech100. Leading Global FintechInnovators” znalazła się tylko jedna firma z Polski i jest to Creamfinance, która specjalizuje się w sprzedaży pożyczek przez Internet. Na liście znalazły się w sumie 32 firmy pożyczkowe, w tym Kreditech - właściel marki Monedo. Obie firmy są Członkami Polskiego Związku Instytucji Pożyczkowych.

 

 

Autor: Jarosław Ryba

Prezes Zarządu Polskiego Związku Instytucji Pożyczkowych

Prezes Zarządu Polskiego Związku Instytucji Pożyczkowych, organizacji pracodawców sektora digital consumer credit i wiceprezes European Fintech Forum. Od 2007 r. nieprzerwanie związany z portalem Bankier.pl, w latach 2010 - 2013 jako redaktor prowadzący i analityk rynków kapitałowych. Wydawca Magazynu "Promeritum" i serwisu Promeritum.Online. Fundator i Członek Rady Fundacji Krakowskie Przedmieście - niezależnego thinktanku ekonomiczno-społecznego. Prowadzi szkolenia i działalność doradczą w Investbankier Consulting. Absolwent Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego. Współautor podręcznika dla studentów "Finanse osobiste. Zachowania. Produkty. Strategie" wyd. PWN. Autor kilkuset artykułów o tematyce gospodarczo-finansowej i wielu badań oraz raportów o produktach finansowych i zachowaniu konsumentów.

Autor: Jarosław Ryba
Prezes Zarządu Polskiego Związku Instytucji Pożyczkowych
Prezes Zarządu Polskiego Związku Instytucji Pożyczkowych, organizacji pracodawców sektora digital consumer credit i wiceprezes European Fintech Forum. Od 2007 r. nieprzerwanie związany z portalem Bankier.pl, w latach 2010 - 2013 jako redaktor prowadzący i analityk rynków kapitałowych. Wydawca Magazynu "Promeritum" i serwisu Promeritum.Online. Fundator i Członek Rady Fundacji Krakowskie Przedmieście - niezależnego thinktanku ekonomiczno-społecznego. Prowadzi szkolenia i działalność doradczą w Investbankier Consulting. Absolwent Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego. Współautor podręcznika dla studentów "Finanse osobiste. Zachowania. Produkty. Strategie" wyd. PWN. Autor kilkuset artykułów o tematyce gospodarczo-finansowej i wielu badań oraz raportów o produktach finansowych i zachowaniu konsumentów.
.