Wśród najpopularniejszych produktów bankowych dla klientów indywidualnych, które są oferowane w placówkach bankowych należą: konto osobiste (ROR), konto oszczędnościowe (lokacyjne), depozyty (lokaty), limit w koncie, kredyt odnawialny (OD), karta kredytowa, kredyt / pożyczka gotówkowa ( w tym konsolidacja) oraz kredyt / pożyczka hipoteczna.

W dalszej części omówiono każdy z nich, kładąc nacisk na stronę praktyczną, koncentrując się na jego charakterystyce i zastosowaniu w życiu codziennym. Wyjaśniono, czym się różnią produkty w poszczególnych bankach, co możesz wykorzystać w porównaniu ofert i opracowaniu analizy konkurencji.

Konto osobiste

Konto osobiste to rachunek oszczędnościowo – rozliczeniowy (ROR), który służy do:

  • gromadzenia środków pieniężnych,
  • swobodnego dysponowania nimi i ich przechowywania,
  • przeprowadzania gotówkowych i bezgotówkowych rozliczeń pieniężnych.

To podstawowy produkt bankowy, który często jest powiązany z innymi usługami, typu konto oszczędnościowe, lokaty czy kredyt. Można użyć stwierdzenia, że od konta wszystko się zaczyna, ponieważ cementuje ono współpracę Klienta z bankiem i niejako przyzwyczaja go do danej instytucji. W obecnych czasach zmniejsza się liczba lojalnych klientów, lecz formalności związane z przeniesieniem rachunku do innego banku powodują, że klienci niechętnie dokonują zmiany. Wiele zależy od stopnia w jakim wykorzystujemy konto i do jakich celów. Jeśli służy wyłącznie do przechowywania i swobodnego dysponowania środkami finansowymi to zmiana wiąże się jedynie z zamknięciem rachunku i otwarciem nowego. Inaczej kształtuje się sytuacja, gdy rachunek mamy powiązany z:

  • depozytami, w wyniku czego mamy wyższy procent na lokatach,
  • kontem oszczędnościowym, gdzie dokonywane są automatyczne przelewy nadwyżek środków z konta osobistego na lepiej oprocentowane konto lokacyjne (przelewy SWEEP),
  • limitem w koncie (kredytem odnawialnym),
  • kredytem gotówkowym / hipotecznym, co wiąże się z preferencyjnymi warunkami w wyniku oferty x-sell, (na czym polega cross-sellilng wyjaśniono w części sprzedażowej)
  • poleceniem zapłaty, czyli automatycznymi płatnościami za rachunki w terminie uzgodnionym z Twoim wierzycielem (odbiorcą),
  • wynagrodzeniem, gdzie ewentualna zmiana konta wymaga powiadomienia swojego Pracodawcy,
  • pozostałymi instytucjami jak Urząd Skarbowy, gdzie na Tobie spoczywa obowiązek poinformowania Instytucji publicznych o ewentualnych zmianach Twoich danych, do których zalicza się numer konta.

Jak widzisz konto ma wiele zastosowań. Od profesjonalnego Doradcy wymaga się  praktycznej wiedzy, ponieważ ułatwia ona kontakt z klientem. Pamiętaj, że największy błąd jaki popełniają Doradcy Klienta to spoglądanie na produkty przez pryzmat własnych doświadczeń! To, że Ty używasz konta wyłącznie do pobierania pieniędzy z bankomatu, nie oznacza, że Twoi klienci również. Pytaj, analizuj i dopasowuj ofertę do oczekiwań i preferencji swoich klientów. Zapamiętaj to raz na zawsze. 

Znajomość oferty banku, w którym się pracuje to wierzchołek góry lodowej. Najlepszych Doradców wyróżnia dodatkowa znajomość oferty konkurencyjnej. Dlaczego to jest tak przydatne? Ponieważ, w rozmowie z Klientem nie zostaniesz wprowadzony w błąd i będziesz miał punkt odniesienia. Zazwyczaj Klienci, którzy nie są zainteresowani, wymyślają różne historie i opowiadają, że ich konto, które posiadają jest najlepsze i najtańsze. Niedoświadczony pracownik uzna to za prawdę i zrezygnuje ze sprzedaży, zaś pracownik świadomy będzie mógł odwołać się do faktów i przedstawić obiektywną analizę.Najważniejsze obszary, gdzie mogą być naliczane opłaty zostały przedstawione w artykule "Konto za 0zł - prawda czy fałsz?".

Konto oszczędnościowe (lokacyjne)

Konto oszczędnościowe, to swoiste połączenie lokaty terminowej i tradycyjnego konta osobistego. Ten produkt oszczędnościowy charakteryzuje elastyczność, wygoda i bezpieczeństwo. Rachunki oszczędnościowe są najczęściej niejako subkontem standardowych rachunków oszczędnościowo – rozliczeniowych (ROR). Dzięki przelewom natychmiastowym (SWEEP), konto oszczędnościowe umożliwia szybki dostęp do środków. Przelewy SWEEP to efektywne zarządzanie własnymi środkami, poprzez automatyczne przelewy nadwyżek środków z konta osobistego na lepiej oprocentowane konto lokacyjne i/lub uzupełnianie salda na koncie osobistym środkami z konta lokacyjnego.

Konto oszczędnościowe różni się od lokat przede wszystkim tym, że

  • w każdej chwili możesz wpłacać i wypłacać z nich pieniądze, a odsetki i tak są naliczane, zazwyczaj na koniec okresu rozliczeniowego.
  • możesz wpłacać jakiekolwiek kwoty pieniędzy, a w przypadku lokat są określone minimalne progi.
  • masz nieograniczony dostęp do środków finansowych. Nie są one zamrażane na określony czas, tak jak ma to miejsce przy depozytach.

Czym mogą się różnić konta oszczędnościowe poszczególnych banków? 

  • wysokością oprocentowania
  • formą naliczania odsetek
  • ilością przelewów natychmiastowych
  • Ilością wpłat i wypłat
  • opłatą związaną z kartą debetową
  • formą założenia (oddział, Internet, telefon)
  • rodzajem waluty, w ramach której można deponować środki
  • dodatkowymi obwarowaniami

Lokaty bankowe (depozyty)

Lokaty są jednym z najprostszych i najbezpieczniejszych produktów finansowych. Popularnością cieszą się dzięki bezpieczeństwu, które gwarantują. Umieszczony na lokacie terminowej kapitał rośnie wraz z upływem czasu, aczkolwiek oprocentowanie jest relatywnie niskie. Raczej służy do ochrony kapitału przed inflacją, aniżeli do bycia rentierem. Może mieć charakter odnawialny lub nieodnawialny. Odnawialny, czyli po upływie okresu, lokata jest automatycznie odnawiana na taki sam okres i na warunkach obowiązujących w dniu odnowienia. W zależności od Twojej dyspozycji, odnowieniu może ulec kapitał wraz z odsetkami lub tylko kapitał (odsetki przelewane są na wskazany rachunek). W przypadku lokaty nieodnawialnej, po upływie okresu umownego kapitał wraz z odsetkami przelewany jest na wskazany rachunek.

Czym się różnią lokaty (depozyty) poszczególnych banków:

  • Wysokość oprocentowania - uzależnione od okresu i wysokości wkładu
  • Sposób doliczania odsetek do wkładu, np. kapitalizacja miesięczna, kwartalna, roczna lub po zakończeniu trwania lokaty
  • Okres trwania lokaty, praktykowane są nietypowe okresy, np. 10 dni, 20 dni
  • Minimalna kwota do założenia konta
  • Przedterminowe wycofanie wkładów, np. częściowa utrata odsetek od depozytu w przypadku wcześniejszej likwidacji lokaty
  • Wysokość wkładu, który kwalifikuje się do tzw. lokaty negocjowalnej.
  • Kanały dostępu (oddział, Internet, telefon)
  • Rodzaj waluty
  • Dodatkowe obwarowania, np. wyższe oprocentowania lokaty za równoczesny zakup produktu ustrukturyzowanego (oferta x-sell)
  • Możliwość założenia dowolnej liczby lokat na dowolną kwotę – ograniczenia w przypadku promocyjnych lokat

Limit w koncie versus debet

Ten produkt kredytowy posiada chyba najwięcej określeń, co wprowadza uczestników rynku finansowego nierzadko w błąd. Używane są takie terminy jak limit w koncie, kredyt w ROR, debet, kredyt odnawialny, linia kredytowa, overdraft, linia w koncie.

Linia w koncie różni się zasadniczo od debetu i nie są to identyczne produkty. Debet to ujemne saldo w rachunku, a jego wysokość jest niższa niż w przypadku kredytów odnawialnych. Oprocentowaniu podlega faktycznie wykorzystana kwota, zaś każda wpłata na konto powoduje automatyczną spłatę części debetu. Kredyt odnawialny jest również powiązany z kontem i stanowi alternatywę dla debetu, ponieważ, aby go otrzymać to trzeba zawnioskować jak o produkt kredytowy i złożyć stosowny wniosek kredytowy. Zazwyczaj przyznawany jest na 12 miesięcy z możliwością przedłużenia i wiąże się z dodatkowymi kosztami w postaci opłaty za przyznanie limitu (płacimy nawet, gdy nie korzystamy), prowizji za rozpatrzenie wniosku oraz odsetek za wykorzystany kapitał. W ramach kredytu odnawialnego można liczyć na większe kwoty aniżeli w przypadku debetu. Zarówno debet jak i kredyt odnawialny, powiększają dostępne saldo środków na koncie osobistym. Każdy wpływ na konto powoduje w pierwszej kolejności spłatę wykorzystanego limitu zadłużenia.

Kredyt odnawialny służy do utrzymania bieżącej płynności i powinien być traktowany, jako zabezpieczenie na „czarną godzinę”. Założenie odnawialności opiera się na zasadzie, że jeśli wykorzystasz część przyznanego limitu, to każda kolejna wpłata na konto zmniejszy Twoje zadłużenie, a jednocześnie ponownie zwiększy dostępny w ramach kredytu limit do wykorzystania.

Możesz zawnioskować o linię w trakcie zakładania konta, ale musisz skompletować wymagane dokumenty dochodowe. Jeśli chcesz skorzystać z uproszczonej procedury to powinieneś wcześniej zacząć budować relacje z bankiem i zadbać o regularne wpływy. Banki przyznają kredyt odnawialny zazwyczaj po około 3 lub 6 miesiącach od założenia konta i regularnych wpłatach lub, gdy przenosimy konto z innego banku. Bank na podstawie historii Twojego konta osobistego, decyduje o wielkości przyznanego limitu.

Różnice kredytu odnawialnego w poszczególnych bankach:

  • Maksymalna wysokość kredytu (limitu)
  • Czas przyznania,
  • Warunki otrzymania limitu. Wysokość może być skorelowana z czasem posiadania konta w danym banku, rodzajem wpływów oraz ich wysokością
  • Minimalna wysokość osiąganych dochodów
  • Formalności – ilość i rodzaj przedstawionych dokumentów
  • Akceptowalne źródło dochodu
  • Dostępność (przyznawalność)
  • Dodatkowe obwarowania, np. wykupienie ubezpieczenia
  • Koszt (cena produktu): oprocentowanie, prowizja za przyznanie kredytu oraz ubezpieczenie

Karta kredytowa

Karta kredytowa to instrument płatniczy, który umożliwia korzystanie z limitu kredytowego przyznanego przez bank. Płacąc kartą kredytową korzystasz ze środków banku, a nie własnych. Świetne rozwiązanie dla zdyscyplinowanych osób, ponieważ mechanizm karty pozwala na korzystanie z pieniędzy bez odsetek zazwyczaj do 54 dni - pod warunkiem, że spłacisz całość zadłużenia i dokonasz zakupu kartą w pierwszym dniu okresu rozliczeniowego. Dlatego też, bardzo ważne jest zrozumienie jak działa karta, ponieważ może okazać się ona ciekawym rozwiązaniem finansowym jak również źródłem wielu problemów.

Mechanizm działania karty kredytowej:

Karta kredytowa umożliwia korzystanie ze środków, których aktualnie nie masz na rachunku, do wysokości limitu kredytowego określonego przez bank. Ważne informacje, które musisz zapamiętać to:

  • Wypłata gotówki z bankomatu od razu jest oprocentowana w przeciwieństwie do transakcji bezgotówkowych. Karta kredytowa to nie karta debetowa, którą posiadasz w koncie osobistym, dlatego zapomnij o wypłacaniu pieniędzy z bankomatu kartą kredytową.
  • Termin spłaty zadłużenia określony jest przez bank i wynosi on zazwyczaj od 20 do 30 dni od daty otrzymania wyciągu, który zawiera informacje o transakcjach przeprowadzonych w poprzednim okresie.
  • Bank wymaga od Ciebie spłaty całości lub tylko 3% - 5% wykorzystanego limitu. Na karcie kredytowej nie powinieneś się docelowo zadłużać, dlatego spłacaj całość i nie korzystaj z minimalnych spłat w wysokości 3% lub 5%.

Reasumując, korzystając z karty kredytowej masz tzw. okres rozliczeniowy, czyli „okres zakupów”, który trwa 30 dni. Po zakończeniu tego okresu otrzymujesz wyciąg z kwotą zadłużenia do spłaty. Czas na spłatę zadłużenia wynosi zazwyczaj 24 dni od daty zakończenia okresu rozliczeniowego. Należy spłacać całe zadłużenie, aby nie wpaść
w „pętle kredytową”.

Czym różnią się oferty dotyczące karty kredytowej w poszczególnych bankach?

  • opłatą roczną
  • oprocentowanie transakcji gotówkowych,   
  • oprocentowaniem transakcji bezgotówkowych,   
  • okresem bez odsetkowym,    
  • opłatą za wydanie karty,   
  • opłatą roczną za kartę,
  • opłatą za wznowienie,
  • maksymalnym limitem,   
  • wymaganą dokumentacją,
  • akceptowanym profilem klienta (akceptowane źródła dochodu),
  • ubezpieczeniem (obowiązkowym lub opcjonalnym),
  • zakresem ubezpieczenia.

Kredyt / pożyczka gotówkowa

Kredyt gotówkowy to pożyczanie pieniędzy na określony czas i ponoszenie w związku z tym określonych kosztów. Kredytodawca (wierzyciel) przekazuje kapitał pieniężny kredytobiorcy (dłużnikowi) na ustalonych warunkach. Podstawowy koszt kredytu dla dłużnika to: prowizja, oprocentowanie i ubezpieczenie. W bankowości detalicznej to najczęściej sprzedawany produkt finansowy, ponieważ, dzięki niemu, klienci mogą sfinansować swoje potrzeby oraz zrealizować marzenia. Rozsądniej finansować swoje potrzeby z własnych środków, ale dla większości społeczeństwa zakup dóbr materialnych nie byłby możliwy bez kredytu.

Kredyt i pożyczka często używane są naprzemiennie, co jest błędem, ponieważ nie są to identyczne produkty. Istnieją zasadnicze różnice, które zostały przedstawione w poniższej tabeli.

Oferta kredytów dostępna na rynku jest dość zróżnicowana. W przypadku produktów kredytowych nie każdy może pozwolić sobie na najtańszą ofertę, gdyż oprocentowanie jest skorelowane z profilem kredytobiorcy. Im wiarygodniejszy klient tym tańszy kredyt. Na atrakcyjność kredytu wpływ ma nie tylko cena, ale również dostępność (przyznawalność), czas realizacji oraz kryteria, które musi spełnić kredytobiorca, tj. wiek, minimalny okres zatrudnienia, wysokość i źródło dochodów oraz wymagane dokumenty.

Podstawowe różnice w kredytach gotówkowych:

  • Maksymalna wysokość kredytu – kwota udzielonego kredytu jest uzależniona od zdolności kredytowej klienta, maksymalna kwota to tylko parametr produktu.
  • Maksymalny okres kredytowania – w przypadku mniejszych zdolności ten parametr ma kluczowe znaczenie, ponieważ im dłuższy okres kredytowania, tym mniejsza rata
  • Akceptowane profile klienta (źródła dochodu). Na przykład dla osób, które uzyskują dochody z tytułu umowy zlecenia oferta znacząco się skurczy, gdyż nie wszystkie instytucje honorują takie źródło dochodu.
  • Maksymalny wiek kredytobiorcy
  • Minimalny dochód
  • Minimalny okres zatrudnienia
  • Zgoda współmałżonka – kwota, przy której jest wymagana
  • Koszty: prowizja od udzielonego kredytu, oprocentowanie, ubezpieczenie oraz inne koszty
  • Czas (posiadając konto w danym banku jest szybciej i łatwiej)
  • Formalności – ilość i rodzaj wymaganych dokumentów
  • Dodatkowe obwarowania, np. założenie konta, wykupienie ubezpieczenia
  • Dostępność (przyznawalność)
  • Możliwość wyboru rodzaju raty stała / malejąca
  • Forma uruchomienia środków: przelew, gotówka w kasie oraz czek GIRO

Kredyt / pożyczka hipoteczna

Kredyty hipoteczne udzielane są na cele inwestycyjne osób fizycznych, o średnio i długoterminowym okresie kredytowania, których cechą charakterystyczną jest zabezpieczenie hipoteczne. Podobnie, jak w przypadku kredytu gotówkowego warto przedstawić podstawowe różnice pomiędzy kredytem a pożyczką hipoteczną.

Pierwsza różnica dotyczy celu. W przypadku kredytu hipotecznego, środków finansowych nie otrzymuje kredytobiorca, tylko osoba, tudzież firma sprzedająca dom czy mieszkanie lub inny bank. Główny cel kredytu hipotecznego to zakup mieszkania, budowa domu lub refinansowanie innego kredytu. Natomiast, pieniądze uzyskane z pożyczki hipotecznej można przeznaczyć na dowolny cel, zaś środki finansowe otrzymuje kredytobiorca. Kolejna różnica zawiera się w cenie. Kredyt hipoteczny jest tańszy niż pożyczka hipoteczna. Ostatnia rozbieżność dotyczy maksymalnej kwoty, która oczywiście jest uzależniona od zdolności kredytowej kredytobiorcy, ale rekomendacja S reguluje tzw. wskaźnik LTV. W przypadku kredytu hipotecznego, od 2014r. maksymalny wskaźnik to 95% LTV (kredytowanie do 95% wartości nieruchomości), od 2017r. - 80% LTV, zaś dla pożyczki hipotecznej ten wskaźnik wynosi maksymalnie 70% LTV.

W przypadku kredytu hipotecznego o wiele trudniej dokonać porównania konkurencyjnych ofert, z uwagi na złożoność tego produktu.

Podstawowe różnice w ofertach kredytu hipoteznego

  • Wskaźnik LTV (stosunek wartości kredytu do wartości zabezpieczenia)
  • Koszt (cena produktu jest ściśle skorelowana ze wskaźnikiem LTV – im wyższy wkład własny tym tańszy kredyt). Podstawowe parametry kosztowe

    • Oprocentowanie, które wynika z marży. Marża – część oprocentowania kredytu (bo stawka bazowa jest taka sama tj. WIBOR najczęściej 6M)
    • Prowizja bankowa
    • Ubezpieczenie kredytu
    • Ubezpieczenie od zdarzeń losowych
    • Ubezpieczenie na życie z cesją na rzecz banku (coraz częściej i chętniej stosowane przez banki)
    • Ustanowienie hipoteki (wpisem w księdze wieczystej prowadzonej przez sąd)
    • Koszty notarialne
    • Założenie księgi wieczystej dla nieruchomości jej nie posiadających lub przy wydzieleniu odrębnego lokalu w nieruchomości
    • Pozostałe opłaty, np. prowizja za wcześniejszą spłatę
  • Maksymalna wysokość kredytu – kwota udzielonego kredytu jest uzależniona od zdolności kredytowej klienta, maksymalna kwota to tylko parametr produktu.
  • Maksymalny okres kredytowania – w przypadku mniejszych zdolności ten parametr ma kluczowe znaczenie, ponieważ im dłuższy okresie kredytowania tym mniejsza rata
  • Akceptowane profile klienta (źródła dochodu).
  • Maksymalny wiek kredytobiorcy
  • Minimalny dochód
  • Minimalny okres zatrudnienia
  • Czas uruchomienia
  • Formalności – ilość i rodzaj wymaganych dokumentów
  • Dodatkowe obwarowania, np. założenie konta, wykupienie ubezpieczenia
  • Dostępność (przyznawalność)
  • Możliwość wyboru rodzaju raty- stała / malejąca. Decydując się na ratę malejącą trzeba posiadać wyższą zdolność kredytową, ponieważ w początkowej fazie spłacania kredytu, rata malejąca będzie wyższa niż rata stała dla identycznego kredytu

 

 

Autorzy: Maciej Makowski, Łukasz Makowski

Wydawca: serwis FranczyzaBanku.pl

Maciej Makowski - trener, menadżer, przedsiębiorca (od 2009 r. prowadzi własną firmę). Redaktor naczelny magazynu dla Pośredników Finansowych. Wieloletnie doświadczenie zawodowe zdobył na rynku finansowym, ubezpieczeniowym oraz telekomunikacyjnym. Pracował w takich instytucjach jak CitiBank Handlowy, Raiffeisen Bank Polska, Bank BPH, Dom Finansowy QS, Telekomunikacja Polska. Współpracował z siecią Play oraz czołowymi Towarzystwami Ubezpieczeniowymi, m.in.: PZU, Hestia, Generali. Łukasz Makowski – menedżer, doradca i trener biznesu z zakresu: zarządzania przedsiębiorstwem, procesów restrukturyzacji, marketingu, PR, sprzedaży, negocjacji, komunikacji oraz innych. Od roku 2010 prodziekan WZ w Chorzowie Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu. Autor oraz recenzent wielu publikacji z zakresu zarządzania, polityki i gospodarki. Członek Rady Programowej specjalistycznych wydawnictw. Zdobywca grantu naukowego Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Newsletter