Finansowanie działaności firm w formie faktoringu zyskuje na popularności wśród prowadzących działalność gospodarczą oraz menedżerów firm. Potwierdzają to zarówno wyniki rynku, jak i badania postrzegania tej usługi wśród przedsiębiorców. Polski Związek Faktorów od dwóch lat realizuje diagnozę nastawienia klientów do tego rodzaju finansowania. Jej celem jest nie tylko określenie, jak faktoring jest oceniany, ale także wyciągnięcie wniosków na przyszłość.

Popyt na usługi faktoringowe w Polsce od kilku lat systematycznie rośnie. Rynek notuje stały wzrost obrotów, niezależnie od koniunktury gospodarczej. Obecnie jest ona czynnikiem sprzyjającym rozwojowi przedsiębiorczości w naszym kraju, jednak nawet w warunkach spowolnienia faktoring dynamicznie się rozwijał. Świadczy to zarówno o ogromnym potencjale, jaki ma przed sobą ten rodzaj usług, jak i jego odporności na zmiany w otoczeniu. Przedsiębiorcy dostrzegli, że faktoring pozwala im uniknąć ryzyka wpadnięcia w zatory płatnicze. Dlatego przedstawiają coraz więcej faktur do sfinansowania.

Ich opinie i preferencje podlegają zmianom, które dają się zaobserwować jako wyraźne trendy. Partnerem realizującym to badanie od strony socjologicznej jest ARC Rynek i Opinia.

Pierwszym istotnym problemem przedsiębiorców są kłopoty z płatnościami. To poważna bariera w prowadzeniu biznesu. Ponad połowa badanych firm przyznaje, że spotyka się z sytuacjami, w których współpraca z kontrahentem jest uwarunkowana wydłużeniem terminów płatności faktur. To jeden z pierwszych poważnych czynników decydujących o tym, że przedsiębiorcy zaczynają szukać rozwiązań i sięgają po faktoring.

faktoring badania wykres 1

Komplikacje związane z płatnościami należą do największych problemów, z którymi borykają się polskie firmy. Biorąc pod uwagę wszystkie odpowiedzi, które nawiązują do problemów z płatnościami, możemy oszacować, że odsetek takich firm wynosi w sumie 24 proc. („opóźnienia i problem ze ściąganiem należności” – 17 proc., „problemy finansowe, brak płynności finansowej” – 7 proc.). Dwa inne najczęstsze problemy wskazywane przez przedsiębiorców to brak pracowników, doświadczonego personelu (15 proc.) oraz biurokracja (11 proc.).

faktoring badania wykres 2

Takie wyniki uzyskano poprzez spontaniczne odpowiedzi badanych na pytanie otwarte. Jeśli jednak zapytamy przedsiębiorców wprost, czy miewają problemy z płynnością finansową, twierdzącej odpowiedzi udziela 42 proc. badanych. Dodatkowo 28 proc. przedsiębiorców deklaruje, że zdarza im się popaść w zator płatniczy.

faktoring badania wykres 3

Co prawda, jeśli porównamy wyniki ostatniego badania z ubiegłorocznymi, to okaże się, że obecnie takich niekorzystnych sytuacji jest mniej. Niemniej jednak wartość 42 proc. należy uznać za wysoką.

Pamiętajmy również o tym, że zator płatniczy czy problemy z płynnością finansową nie wyczerpują wszystkich problemów, z którymi mierzą się przedsiębiorcy – są to de facto przykłady sytuacji najbardziej krytycznych. Dużym dyskomfortem dla przedsiębiorców są przecież już same opóźnienia płatności. Ciekawe jest zatem określenie, w jakiej skali to zjawisko istnieje na polskim rynku.

faktoring badania wykres 4

Okazuje się, że praktycznie wszystkie badane firmy częściej lub rzadziej dotyka problem braku płatności w terminie. Jedynie 6 proc. firm przyznaje, że ten problem w ogóle ich nie dotyczy.

Zjawisko opóźnionych płatności osiąga obecnie podobną skalę, co w zeszłym roku. Jako „częste” tego rodzaju przypadki określało w marcu tego roku 47 proc. badanych, zaś w lipcu 2018 odsetek ten wynosił 49 proc.

W ciągu ostatniego roku nieznacznie skróciły się natomiast obowiązujące terminy płatności. Przedsiębiorców zapytano, jaki najdłuższy termin płatności w rozliczeniach z kontrahentami przyjęli. Okazuje się, że w ciągu ostatniego roku przybyło o 7 punktów procentowych takich firm, w którym ten termin nie przekracza 30 dni.

faktoring badania wykres 6

Niemniej jednak duża liczba firm nadal spotyka się z takimi sytuacjami, kiedy warunkiem współpracy z kontrahentem, na który firma musi przystać, jest wydłużenie terminu płatności. Co prawda częstotliwość takich sytuacji jest obecnie mniejsza niż jeszcze przed rokiem, ale w dalszym ciągu dotyczy ona przeszło połowy firm.

faktoring badania wykres 5

Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej wyniki, ciekawe staje się, jaka jest gotowość wśród polskich przedsiębiorców na to, aby zainwestować w takie rozwiązania finansowe, które dadzą możliwość otrzymywania gotówki wcześniej, niezależnie od przyjętych terminów płatności. Okazuje się, że skala zainteresowania inwestycją w tego rodzaju rozwiązania nie zmienia się w czasie i utrzymuje się na poziomie zbliżonym do 20 proc.

Na uwagę zasługuje też fakt, że coraz większa świadomość przedsiębiorców odnośnie faktoringu – obecnie już 40 proc. badanych ocenia własną wiedzę na temat usług faktoringowych jako „dużą”, co oznacza, że w porównaniu z badaniem realizowanym w 2018 roku zaobserwowaliśmy wzrost o 4 punkty procentowe.

faktoring badania wykres 7

Wynik ten jest dla branży niezwykle optymistyczny, mówi bowiem poniekąd o tym, jaki istnieje potencjał wśród polskich przedsiębiorstw do sięgania po rozwiązania finansowe, takie jak faktoring. Z pewnością nikogo nie trzeba przekonywać, że najważniejszym elementem i punktem wyjścia do rozwijania jakichkolwiek usług jest ich świadomość wśród klientów – świadomość nie tylko tego, że te usługi istnieją, ale również znajomość mechanizmów ich działania oraz korzyści, jakie oferują.

Obok świadomości bardzo ważnym elementem do popularyzacji usług jest ich ocena. Z tego względu warto jest przyjrzeć się odpowiedziom przedsiębiorców na pytania o to, jak oceniają oni usługi faktoringowe oraz czy ich zdaniem usługi te są godne polecenia.

faktoring badania wykres 8

Jak się okazuje, oceny faktoringu jako narzędzia poprawy płynności finansowej są na ogół pozytywne i co więcej, poprawiły się w ciągu ostatniego roku. Obecnie faktoring pozytywnie ocenia 46 proc., zaś w roku 2018 odsetek ten wynosił 41 proc. Ogromna rzesza przedsiębiorców ocenia faktoring neutralnie i tylko 3 proc. ocenia to narzędzie finansowe negatywnie.

Na podstawie wyników badania opracowano wskaźnik nastawienia do usług faktoringowych, biorąc pod uwagę odpowiedzi na pytania dotyczące:

  • oceny własnej wiedzy na temat usług faktoringowych,
  • korzystania z usług faktoringowych (obecnie i w przeszłości),
  • polecania innym przedsiębiorcom skorzystania z usług faktoringowych,
  • oceny usług faktoringowych jako narzędzia poprawy płynności finansowej.

faktoring badania wykres 9

Wskaźnik przyjmuje wartości od 0 do 100 i odzwierciedla bieżące postawy przedsiębiorców wobec usług faktoringowych. W tegorocznym badaniu wskaźnik przyjął wartość 35,7 pkt, co oznacza wzrost w stosunku do roku ubiegłego o przeszło 5 punktów.

faktoring badania wykres 10

Wyniki badania pokazują, że klimat wokół faktoringu staje się wyraźnie coraz lepszy. Obrazuje to nie tylko wskaźnik nastawienia do usług faktoringowych, ale również poszczególne jego składowe, a przede wszystkim poprawiające się oceny usług faktoringowych. Ważnym czynnikiem dla percepcji faktoringu jest też oczywiście sama jego świadomość. Można zakładać, że dalsza poprawa w tym względzie, czyli popularyzowanie faktoringu oraz pogłębianie wiedzy na jego temat wśród polskich przedsiębiorców, skłoni ich do skorzystania z tego rodzaju usług, gdy tylko będą mieli taką potrzebę.

 

 

Sebastian Grabek

Przewodniczący Komitetu Wykonawczego Polskiego Związku Faktorów

Dyrektor Centrum Finansowania Handlu i Faktoringu HSBC Bank Polska S.A. od 2007 roku. Odpowiada za rozwój biznesu faktoringowego banku w Polsce. Z bankowością związany jest od 18 lat, w trakcie których współpracował głównie z dużymi przedsiębiorstwami i międzynarodowymi klientami w obszarze faktoringu oraz finansowania handlu. W branży faktoringowej rozpoczął karierę w spółce Handlowy-Heller SA (obecnie ING Commercial Finance Polska SA) w 2001 roku, następnie odpowiadał za rozwój faktoringu w Raiffeisen Banku oraz Banku BGŻ. Aktywnie wspiera rozwój branży poprzez publikację wielu artykułów na temat rozwoju faktoringu w Polsce. Jest absolwentem Wyższej Szkoły Zarządzania i Bankowości w Poznaniu, gdzie ukończył studia na kierunku Zarządzanie. Posiada także dyplom ukończenia studiów podyplomowych MBA wydany przez Akademię Ekonomiczną w Poznaniu oraz Georgia State University w Atlancie.

Sebastian Grabek
Przewodniczący Komitetu Wykonawczego Polskiego Związku Faktorów
Dyrektor Centrum Finansowania Handlu i Faktoringu HSBC Bank Polska S.A. od 2007 roku. Odpowiada za rozwój biznesu faktoringowego banku w Polsce. Z bankowością związany jest od 18 lat, w trakcie których współpracował głównie z dużymi przedsiębiorstwami i międzynarodowymi klientami w obszarze faktoringu oraz finansowania handlu. W branży faktoringowej rozpoczął karierę w spółce Handlowy-Heller SA (obecnie ING Commercial Finance Polska SA) w 2001 roku, następnie odpowiadał za rozwój faktoringu w Raiffeisen Banku oraz Banku BGŻ. Aktywnie wspiera rozwój branży poprzez publikację wielu artykułów na temat rozwoju faktoringu w Polsce. Jest absolwentem Wyższej Szkoły Zarządzania i Bankowości w Poznaniu, gdzie ukończył studia na kierunku Zarządzanie. Posiada także dyplom ukończenia studiów podyplomowych MBA wydany przez Akademię Ekonomiczną w Poznaniu oraz Georgia State University w Atlancie.
.