12 grudnia 2019 r. obchodziliśmy 50-rocznicę powstania zawodu planera finansów osobistych (personal financial planner) oraz całego ruchu związanego z planowaniem finansów osobistych (personal financial planning). Jest to proces, w ramach którego osoby i rodziny opracowują i wdrażają kompleksowy plan realizacji swoich celów finansowych. Za ojca zawodu planera finansowego uznaje się Lorena Duntona – mówcę motywacyjnego pracującego dla instytucji finansowych i szkolącego personel sprzedażowy, który 12 grudnia 1969 r. zorganizował w hotelu na lotnisku w Chicago 2-dniowe spotkanie 13 osób z branży finansowej nazwane później Chicago 13.

Powstanie planowania finansów osobistych było związane z wieloma czynnikami, wśród których można zaliczyć przemiany na rynkach finansowych związane z dynamicznym rozwojem instrumentów finansowych, przemiany związane ze wzrostem świadomości finansowej amerykańskiego społeczeństwa oraz wzrost liczby osób chcących samodzielnie oszczędzać na emeryturę. Efektem spotkania w Chicago było powstanie 2 organizacji:

  1. Międzynarodowe Stowarzyszenie Doradców Finansowych (IAFC) w Denver, Colorado, jako organizacja upamiętniająca, przemianowane na Międzynarodowe Stowarzyszenie Planistów Finansowych (IAFP), powstałe w wyniku podróży Lorena z miasta do miasta w rozmowach z profesjonalistami z branży usług finansowych i towarzystw funduszy inwestycyjnych zachęcającymi do tworzenia oddziałów IAFP,
  2. Międzynarodowy Collage Doradztwa Finansowego (ICFC) w Denver, Colorado jako placówka edukacyjna kształcąca i certyfikująca planistów finansowych oznaczanych jako CFP (Certified Financial Planner®) , zmieniło nazwę na College for Financial Planning (CFP) w połowie 1970 r.

Oznaczało to powstanie zupełnie nowej jakości na rynku usług finansowych wyrażającej się w podejściu klientocentrycznym, opartym na rozpoznaniu potrzeb klientów, oznaczającym kompleksowe (holistyczne) podejście do finansów osobistych w co najmniej 2 wymiarach – objęcia wszystkich płaszczyzn finansów osobistych takich jak inwestowanie, ubezpieczenia, emerytury, kredytu, sukcesja majątkowa w całym finansowym cyklu życia klienta (personal financial planning life cycle).

W 1973 r. ICFP ukończyło pierwszych 42 absolwentów, którzy utworzyli Instytut Certyfikowanych Planistów Finansowych (ICFP) w Denver. W 1985 r. College zawarł umowę o utworzeniu niezależnej organizacji non-profit certyfikującej i ustanawiającej standardy oraz przekazało własność znaków CFP® i odpowiedzialność za kontynuację programu certyfikacji CFP® nowej organizacji, Międzynarodowej Radzie Norm i Praktyki dla CFP Inc. (IBCFP) z siedzibą w Englewood, Kolorado. Rozwój aktywności w zakresie planowania finansów osobistych był możliwy dzięki zaangażowaniu uniwersytetów w USA, a później na całym świecie, które tworzyły i rozwijały programy kształcenia na poziomie licencjata, magistra i doktora.

W 1990 r. Zarząd CFP ustanawia Międzynarodową Radę CFP w celu promowania profesjonalizmu usług planowania finansowego na całym świecie i zapewnienia, że takie usługi są oferowane w sposób etyczny i kompetentny. W tym samym roku IBCFP ratyfikował umowę, dzięki której IAFP Australia była pierwszą organizacją poza Stanami Zjednoczonymi, która przyznała certyfikat CFP.W kolejnych latach do certyfikacji CFP dołączyły kolejne kraje na całym świecie. Pierwszym krajem w Europie certyfikującym w zakresie CFP była Wielka Brytania.

W wyniku rozwoju praktyki związanej ze sporządzaniem i realizacją planów finansów osobistych cały proces PFP doczekał się 6 etapów:

  1. Ustanowienie i zdefiniowanie relacji klient – planista
  2. Zbieranie danych klientów, w tym celów
  3. Analiza i ocena aktualnego stanu finansowego klienta
  4. Opracowywanie i przedstawianie zaleceń i/lub alternatywnych planów finansowych
  5. Wdrażanie zaleceń
  6. Monitorowanie zaleceń

W styczniu 2000 r. ICFP i IAFP połączyły się z ponad 30 000 członkami CFP i 100 oddziałami, tworząc Stowarzyszenie Planowania Finansowego (FPA). W 2004 r. dokonano reformy organizacji zajmujących się ruchem planowania finansów osobistych – utworzono CFP Board z siedzibą w Waszyngtonie zajmującej się certyfikacją w USA oraz Financial Planning Standards Board (FPSB) z siedzibą w Denver zajmującej się rozwojem certyfikacji na całym świecie poza USA. W 2005 r. przyjęto standard ISO 22222:2005 Personal financial planning — Requirements for personal financial planners, który w skali globalnej ustanowił standardy procesu świadczenia usługi planowania finansów osobistych oraz wymogów wobec planerów finansów osobistych. W toku swojego półwiecznego rozwoju certyfikacja CFP jest obecna w 27 krajach na całym świecie, a łączna liczba wydanych certyfikatów CFP wynosi ok. 190 tys. – najwięcej w USA, Kanadzie, Chinach, Japonii.

Liczba certyfikatów CFP wydanych w latach 1973-2019certyfikaty CFP 1973 2019

Liczba certyfikatów CFP wydanych według terytorium w 2019 roku

certyfikaty cfp

Według założeń FPSB do 2025 r. certyfikacja CFP będzie obecna w 40 krajach świata, w tym w Polsce, w których według prognoz 250 tys. osób będzie posługiwało się tym certyfikatem CFP. W Polsce kształceniem i certyfikacją doradców finansowych zajmują się 2 organizacje – Europejska Federacja Doradców Finansowych EFFP Polska (model doradztwa niebankowego), która wydała ponad 2000 certyfikatów oraz Fundacja na rzecz Standardów Doradztwa Finansowego EFPA Polska (model doradztwa bankowego), która wydała ponad 1000 certyfikatów na różnych poziomach. Warto nadmienić, że europejskie standardy planowania finansów osobistych i doradztwa finansowego mają swoje korzenie w rozwiązaniach amerykańskich.

Siła napędową rozwoju planowania finansów osobistych na całym świecie w najbliższym czasie będą:

  • Niewydolność państwowych systemów emerytalnych – doradztwo emerytalne
  • Zwiększenia skali ryzyk zagrażających gospodarstwom domowym i konieczność zarządzania nimi w ramach nanofinansów – doradztwo ubezpieczeniowe
  • Demokratyzacja dostępu do kredytu konsumpcyjnego i hipotecznego – doradztwo kredytowe
  • Bogacenie się społeczeństw na skutek wzrostu dochodów – doradztwo inwestycyjne
  • Wzrost popytu na doradztwo podatkowe w związku z coraz większym skomplikowaniem systemów podatkowych
  • Wzrost popytu na porady związane z sukcesją majątkową – doradztwo sukcesyjne
  • Nowoczesne rozwiązania w obszarze płatności, utrzymywania płynności finansowej – doradztwo transakcyjne
  • Rozwój nowoczesnych technologii w obszarze zarządzania finansami osobistymi – aplikacje PFM i automatyczne doradztwo finansowe (robodoradztwo, robo-advice)
  • Wzrost świadomości finansowej i popytu na profesjonalne porady finansowe

 

 

Prof. UEP dr hab. Krzysztof Waliszewski

Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Komitet Nauk o Finansach PAN

Profesor uczelni, doktor habilitowany nauk ekonomicznych w dyscyplinie finanse w Katedrze Pieniądza i Bankowości UE w Poznaniu. Specjalizuje się w problematyce pośrednictwa i doradztwa finansowego, rynku consumer finance, instytucji pożyczkowych, jest autorem kilkunastu pionierskich monografii w Polsce i kilkuset artykułów naukowych z tych obszarów, a także redaktorem 3 monografii naukowych o społecznej odpowiedzialności instytucji finansowych. Jest inicjatorem i przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego konferencji CSR Financial Day odbywającej się w latach 2016-2019 w Poznaniu. Kierownik studiów podyplomowych Bankowość i doradztwo finansowe (5 edycji), opiekun SKN Bankowości i Pośrednictwa Finansowego. Jest promotorem kilkuset prac magisterskich, licencjackich, podyplomowych i 1 pracy doktorskiej, w tym prac nagradzanych i wyróżnianych w konkursach na najlepsze prace Prezesa Zarządu BFG, Prezesa Zarządu GPW, Krajowej Rady Spółdzielczej, Verba Veritatis, Spółdzielczego Instytutu Naukowego. Nominowany do Nagrody Beta 2017 za wybitne osiągnięcia w zakresie zarządzania finansami, w 2017 r. został laureatem Nagrody Prezesa PAN w ramach X edycji konkursu Komitetu Nauk o Finansach PAN promującego wybitne osiągnięcia naukowe w zakresie finansów. Członek Komitetu Nauk o Finansach PAN w latach 2020-2023.

Prof. UEP dr hab. Krzysztof Waliszewski
Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Komitet Nauk o Finansach PAN
Profesor uczelni, doktor habilitowany nauk ekonomicznych w dyscyplinie finanse w Katedrze Pieniądza i Bankowości UE w Poznaniu. Specjalizuje się w problematyce pośrednictwa i doradztwa finansowego, rynku consumer finance, instytucji pożyczkowych, jest autorem kilkunastu pionierskich monografii w Polsce i kilkuset artykułów naukowych z tych obszarów, a także redaktorem 3 monografii naukowych o społecznej odpowiedzialności instytucji finansowych. Jest inicjatorem i przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego konferencji CSR Financial Day odbywającej się w latach 2016-2019 w Poznaniu. Kierownik studiów podyplomowych Bankowość i doradztwo finansowe (5 edycji), opiekun SKN Bankowości i Pośrednictwa Finansowego. Jest promotorem kilkuset prac magisterskich, licencjackich, podyplomowych i 1 pracy doktorskiej, w tym prac nagradzanych i wyróżnianych w konkursach na najlepsze prace Prezesa Zarządu BFG, Prezesa Zarządu GPW, Krajowej Rady Spółdzielczej, Verba Veritatis, Spółdzielczego Instytutu Naukowego. Nominowany do Nagrody Beta 2017 za wybitne osiągnięcia w zakresie zarządzania finansami, w 2017 r. został laureatem Nagrody Prezesa PAN w ramach X edycji konkursu Komitetu Nauk o Finansach PAN promującego wybitne osiągnięcia naukowe w zakresie finansów. Członek Komitetu Nauk o Finansach PAN w latach 2020-2023.
.